CEDAW Watch Thailand

ความคิด ความเชื่อ ค่านิยมที่มีต่อผู้หญิงได้ถูกถ่ายทอดและส่งผ่านสถาบันทางสังคมต่างๆ  เช่น ครอบครัว โรงเรียน สื่อมวลชน ซึ่งได้หล่อหลอมและสร้างผู้หญิงและความเป็นหญิงให้ขึ้นมา ความเป็นหญิงจึงไม่ใช่เป็นเรื่องธรรมชาติ แต่เป็นเรื่องของวัฒนธรรมที่มีอิทธิพลต่อผู้หญิง และทำให้ผู้หญิงมีประสบการณ์ แนวคิด การประพฤติปฏิบัติที่แตกต่างออกไปจากผู้ชาย หากผู้หญิงเข้าไปมีส่วนร่วมในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นย่อมส่งผลการจัดสรรจัดการทรัพยากรและผลประโยชน์ของชุมชนซึ่งครอบคลุมและครบถ้วนมากยิ่งขึ้น  ทั้งนี้การสนับสนุนและการส่งเสริมผู้หญิงเข้าไปมีส่วนร่วมทางการเมืองไม่ใช่การแข่งขันกับนักการเมืองชาย แต่เพื่อสร้างให้เกิดความสมดุลและ “เติมเต็ม” ส่วนที่ยังขาดหายไป หรือถูกละเลยในการพัฒนาที่ผ่านมา  

ในการอบรมวิทยากรสร้างทักษะแก่วิทยากรเครือข่ายผู้หญิงเพื่อองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (ญ.อปท.) จำนวนกว่าครึ่งร้อยชีวิต  ณ ภูชี้ฟ้า จังหวัดเชียงราย เมื่อเร็วๆ นี้ ซึ่งจัดโดยสมาคมส่งเสริมการพัฒนาสตรีและเยาวชนลำปาง (WAYLAMPANG) และได้รับการสนับสนุนโดยกองทุนการพัฒนาเพื่อสตรีแห่งสหประชาชาติ (UNIFEM) ผู้เข้าอบรมได้เรียนรู้และเห็นพ้องร่วมกันนั่นคือ ผู้หญิงจะให้ความสนใจเรื่องการพัฒนาคน ยกระดับคุณภาพชีวิต ความเป็นอยู่ และการดูแลรักษาความปลอดภัย ขณะที่งานพัฒนาขององค์กรบริหารส่วนตำบล (อบต.) ดำเนินการละเลยประเด็นปัญหาเหล่านี้ ส่วนใหญ่เน้นเรื่องการสร้างถนน ประปา ไฟฟ้า เป็นหลัก และดึงงบประมาณในการพัฒนาด้านอื่นๆ ที่จำเป็นไปจำนวนมาก  ดังนั้นเพื่อให้การพัฒนาชุมชนได้สัดส่วนเหมาะสมระหว่างเรื่องโครงสร้างพื้นฐานและคุณภาพชีวิต สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง จำเป็นต้องเพิ่มโครงการพัฒนาด้านคุณภาพชีวิต สังคม และวัฒนธรรมให้มากขึ้น   

คุณกนกวรรณ สร้อยเงิน สมาชิกองค์กรปกครองส่วนตำบลสันทราย จ.เชียงราย หนึ่งในผู้เข้ารับการอบรมกล่าวว่า การอบรมครั้งนี้เป็นประโยชน์อย่างยิ่ง โดยเฉพาะการส่งเสริมการมีส่วนร่วมและบทบาทของผู้หญิง ซึ่ง อบต. ต้องสนใจ ให้ความสำคัญ และสนับสนุนการดำเนินการอย่างจริงจัง เป็นรูปธรรม ยิ่งการได้เรียนรู้เรื่องสิทธิมนุษยชนผู้หญิง ความเสมอภาคและความเท่าเทียมที่แท้จริง รวมถึงกลไกทางกฎหมายอย่างอนุสัญญาซีดอว์ ก็เห็นว่า กิจกรรมของท้องถิ่นอย่างการจัดเวทีประชาคม การทำแผนพัฒนาหมู่บ้าน และโครงการพัฒนาต่างๆ จะต้องคำนึงถึงความต้องการที่แตกต่างระหว่างหญิงชาย เพื่อให้เกิดความสมดุลและเป็นธรรมต่อคนทุกกลุ่ม   

“ต่อไปจะได้เสนอโครงการเพื่อให้ผู้หญิงในหมู่บ้านได้ไปฝึกอบรมอย่างนี้เพิ่มขึ้น จากเดิมที่เน้นเรื่องฝึกอาชีพเพราะการได้รู้ถึงบทบาทหน้าที่ของ อบต. ได้รู้ว่าเรามีสิทธิอย่างไร แผนพัฒนาที่ต้องคำนึงถึงมิติหญิงชายเป็นอย่างไร ทำให้เกิดความมั่นใจมากขึ้นในการจัดทำแผนการพัฒนาผู้หญิงให้เกิดขึ้นได้จริง”  

คุณลออ ไชยโยธา เครือข่ายองค์กรพัฒนาสตรีอุทุมพิสัย จ.ศรีสะเกษ กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ไม่รู้ว่าจะเข้าถึงการจัดสรรทรัพยากรต่างๆ ของท้องถิ่นอย่างไร ไม่รู้ว่าจะไปชี้แจงและอธิบาย หรือผลักดันโครงการพัฒนากับ อบต.อย่างไร พอเข้ารับการอบรมนี้ก็ได้ทั้งแนวคิด แนวทาง และวิธีการที่จะเข้าไปเสนอโครงการ การจัดเวทีประชาคม 

“ความไม่รู้เรื่องกฎหมาย อบต.ทำให้เราไม่กล้าเสนออะไร กลัวจะผิดไปทุกเรื่อง แต่พอรู้ว่า อบต.มีหน้าที่ตาม ม.67 เช่น ต้องการส่งเสริมการพัฒนาสตรี เด็กและเยาชน เราสามารถอ้างตรงนี้ ซึ่ง อบต. จะปฏิเสธการดำเนินการไม่ได้ คิดว่าต่อไปน่าะจัดอบรมกฎหมาย อบต.ให้แก่คนในชุมชน ลดโครงการที่ไปดูงาน ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการไปเที่ยว ไม่ค่อยได้ประโยชน์”  

คุณธาริณี       เพ็ชรทอง นายกองค์การบริหารส่วนตำบลหงษ์เจริญ อ.ท่าแซะ จ.ชุมพร กล่าวอย่างเชื่อมั่นจากประสบการณ์ในการบริหารท้องถิ่นกว่าทศวรรษว่า “ประชาชนรู้ว่าอะไรเป็นอะไร เงินไม่สามารถซื้อเขาได้ ต้องทำงานหนักเป็นเครื่องพิสูจน์” และด้วยความมุ่งมั่นนับแต่เริ่มต้นเป็นสมาชิกองค์การบริหารส่วนตำบลในปี 2538 เพื่อเข้าไปช่วยเหลือหมู่บ้าน ส่งผลให้เธอยืนอยู่ในเส้นทางการเมืองนี้จนถึงปัจจุบัน สิ่งที่น่าประหลาดใจบ้างอยู่ที่ อบต.แห่งนี้มีผู้นำเป็นหญิง แต่ก็ให้ความสำคัญกับการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน  

“ปัญหาหลักๆ ในพื้นที่จะเป็นเรื่องของงบประมาณไม่เพียงพอ เพราะประชาชนที่นี่ ต้องการให้ อบต. ดำเนินการเรื่องโครงสร้างพื้นฐาน ได้แก่ ถนน น้ำประปา ไฟฟ้า ซึ่งแต่ละโครงการต้องใช้งบลงทุนที่สูงมาก”  

เหตุผลที่ประชาชนหงษ์เจริญต้องการถนนสอดคล้องกับวิถีชีวิตและการประกอบอาชีพของคนที่นี่ นายกธารณีบอกว่า คนส่วนใหญ่เป็นเกษตรกร มีรายได้หลักจากสวนยาง สวนผลไม้ สวนปาล์ม และสวนกาแฟ ดังนั้นหากการคมนาคมดี  มีถนนหนทางเชื่อมเข้ามาในหมู่บ้าน ทำให้การขนส่งจากสวนไปยังตลาดเกิดความสะดวก รวดเร็ว ก็ช่วยเพิ่มรายได้ให้มากชึ้น ดังนั้นจึงไม่น่าแปลกที่เมื่อทำประชาคมหมู่บ้าน ทุกคนจะบอกว่า “อยากได้ถนนดีๆ”   

อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากการได้ร่วมฝึกอบรมที่ภูชี้ฟ้าเพื่อเสริมสร้างศักยภาพการทำงาน สามารถจัดกระบวนการทำงานที่คำนึงถึงบทบาทหญิงชาย ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ ความเสมอภาค และการขจัดการเลือกปฏิบัติต่อสตรีใน อบต. ซึ่งไม่ใช่ การ “เอามะพร้าวห้าวมาขายสวน” หากได้จุดประกายความคิดสร้างสรรค์ในการทำงานบางอย่างเพิ่มขึ้น นั่นคือ การส่งเสริมและสนับสนุนโครงการพัฒนาคุณภาพชีวิตในพื้นที่  

“ที่ผ่านมาก็ให้ความสนใจเรื่องคุณภาพชีวิต เช่น การให้เบี้ยยังชีพแก่ผู้สูงอายุ การส่งเสริมกีฬาการละเล่นพื้นบ้าน มีกิจกรรมตามประเพณี อย่างวันสงกรานต์ก็มีงานใหญ่เรียกว่า วันกตัญญู เพื่อรดน้ำดำหัว ขอพรผู้ใหญ่ และผู้สูงอายุ สร้างให้เกิดความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างเด็ก เยาวชนกับผู้ใหญ่ในชุมชน ซึ่งต่อไปจะได้เพิ่มเติมในเรื่องการอบรมให้ความรู้ โดยเฉพาะการฝึกอาชีพให้แก่ผู้หญิง แม่บ้าน เพื่อใช้เวลาว่างจากการทำสวนมาสร้างรายได้อีกต่อหนึ่ง”   

หน่ออ่อนแห่งความหวังใหม่ในการเมืองท้องถิ่นค่อยแทงยอดแล้ว….